Damocles (спалуч. з sword) грэцк. міф. Дамокл
sword of Damocles дамоклаў меч
Dark Ages, the “Цёмныя вякі” (гістарычны перыяд у Еўропе – ранняе Сярэднявечча, прыбл. 500-1000 г.)
dark green = deep green маладасведчаны, “зялёны” у пэўных справах
dark horse “цёмны конік”
dawk чалавек, які не ухваляе вайну, але адмаўляецца актыўна змагацца за мір
(ад спалучэння dove+hawk = голуб+каршак)
dead (спалуч. з issue, market) “мёртвы”, неперспектыўны, застойны, які не
выкарыстоўваецца, нядзейсны, які страціў сваю сілу
dead law нядзейсны закон (які страціў сваю сілу)
civilly dead пазбаўлены грамадзянскіх\цывільных правоў
dead loss чыстая страта, чысты збытак
dead-end 1) тупік
2) безвыходнае становішча/сітуацыя;
3) безвыходны; безнадзейны; неперспектыўны
dead-end conference правальная канферэнцыя (якая не дасягнула мэты)
dead-end a proposal праваліць прапанову, заваліць прапазіцыю
deadline скрайні/апошні тэрмін (заканчэння нейкае працы/праекта, падання заявы і дтп.)
extend a deadline адцягнуць скрайні тэрмін (выканання і дтп.)
meet a deadline паспець (выканаць/зрабіць нешта) у тэрмін
miss a deadline прапусціць тэрмін, не паспець (выканаць/зрабіць нешта) у тэрмін
set a deadline прызначыць тэрмін (выканання і дтп.)
deadlock тупік, "мёртвая" кропка, безвыходны стан, застой
break a deadlock выйсці з застою/безвыходнага стану
come to/ reach a deadlock зайсці ў тупік(овую сітуацыю), увайсці ў стан застою,
апынуцца ў безвыходным стане
deadlocked jury журы прысяжных, якое не дасягнула адзінае думкі
deadly (спалуч. з weapon) смяротны (звыч. пра зброю)
deadly danger смяротная небяспека
deadly feud 1) смяротная/безнадзейная варажнеча
2) кроўная помста
deadly injury смяротнае целавае пашкоджанне
deal 1) угода, пагадненне, гешэфт
2) (амер.) палітычны курс
3) эканамічная палітыка
4) гандляваць (in - нечым.)
5) весці справу, разглядаць пытанне, мець справу (with - з); вырашаць\развязваць пытанне
package deal комплексная ўгода/ўрэгуляванне/пагадненне, “рашэнне ў пакунку”
business deal камерцыйная/справавая ўгода
side deal незаконная ўгода з каштоўнымі паперамі
на базе ўнутранай інфармацыі
dean 1) старшыня
2) дуаен дыпламатычнага корпусу;
3) дэкан, рэктар;
4) старэйшы святар; царк. дэкан (у каталіцкай і англіканскай царкве
натупны ранг пасля біскупа)
dean of the diplomatic corps старшыня дыпламатычнага корпусу
Dean of the House амер. старшыня палаты прадстаўнікоў
death 1) смерць
2) канец, скон, загуба, пагібель
death squad вайск. група, каманда, брыгада смяротнікаў
to the death да смерці, да скону, да канца, да апошняе кроплі крыві, на знішчэнне
apparent death клінічная смерць
wrongful death смерць ў выніку супрацьпраўных дзеянняў
civil death пазбаўленне грамадзянскіх\цывільных правоў
cover on death сума страхавое кампенсацыі пры смяротным зыходзе
death duty/tax падатак на спадак
death sentence смяротны вырак
debacle фр. 1) поўная параза, фіяска
2) падзенне (ураду)
debar забараняць, не дапускаць, прадухіляць, адмаўляць, пазбаўляць права
debar from office пазбаўляць каго-к. права займаць дзяржаўныя пасады
debar from voting пазбаўляць каго-к. права голасу
debate І 1) дыскусія, абмеркаванне, перапоры
2) спрэчка, палеміка, дыспут
ІІ 1) абмяркоўваць, дыскутаваць, спрачацца, аспрэчваць
2) абдумваць, разглядаць
international debate on the nature of foreign policy
debate topic тэма, прадмет дыскусіі
close a debate сканчваць перапоры, дэбаты
far-ranging debate абмеркаванне шырокага спектру пытанняў
fierce debate гарачыя перапоры, эмацыйная дыскусія
heated debate гарачая, палкая спрэчка/ дыскусія/абмеркаване
launch a debate распачаць абмеркаванне/дыскусію
marathon debate вельмі працяглыя дэбаты/дыскусія/абмеркаванне
parliamentary debates парламенцкія дэбаты
public debate публічныя/адкрытыя дэбаты
runing debate наяўная спрэчка/абмеркаванне;
дэбаты, якія адбываюцца на дадзены момант
sharp debate вострыя дэбаты/перапоры/спрэчка/дыскусія
sterile debate “пустая”, безвыніковая дыскусія; бесплённыя перапоры
wind up a debate закончыць абмеркаванне
committee debate абмеркаванне ў камітэце заканадаўчага органа
floor debate абмеркаванне ў палаце заканадаўчага органа
debate clause пункт (папраўкі I да канстытуцыі ЗША) пра свободу слова
the debates афіцыйная справаздача пра парламенцкія паседжанні
debrief выслухваць спавешчанне або справаздачу (афіцыйнага прадстаўніка ўраду
пра візыт ў іншую краіну і дтп.)
decapitate 1) адцінаць галаву, абезгалоўліваць
2) амер. змяняць, здымаць кіраўніцтва ўрадавых установаў
(асабліва пасля перамогі на выбарах)
decay псаванне, руйнаванне, марненне, спарахненне; аслабленне, заняпад
decenial дзесяцігадовы; які паўтараецца кожныя штодзесяць год
decentralization дэцэнтралізацыя
decentralization of authority дэцэнтралізацыя паўнамоцтваў (ўлады)
decentralize дэцэнтралізаваць
decide вырашыць, прымаць рашэнне, рабіць выбар
to decide a case вырашыць судовую справу
to decide a motion прыняць рашэнне па заяўленай/выстаўленай позве
to decide in favour of smb. вырашыць справу на карысць некага
decide by toss кідаць жэрабё, вырашаць кіданннем жэрабя
decide an election паспяхова правесці выбары, дасягнуць поспеху на выбырах
decided bill 1) прыняты законапраект
2) вынесены абвінаваўчы акт
decided superiority пэўная, відавочная перавага
decipher (спалуч. з code) 1) расшыфроўваць, дэшыфраваць, дэкадаваць
2) разбіраць (нечытэльнае пісьмо, старажытныя літары,
патаемнае пісьмо/крыптаграмы і д.п.)
decision рашэнне, заключэнне/выснова (эксперту), вырак, урэгуляванне
decision in the action рашэнне па позве
decision of not guilty рашэнне, заключэнне аб невінаватасці
decision on the merits рашэнне па сутнасці (справы)
decision-maker асоба, якая прымае рашэнні
authoritative decision 1) аўтарытэтнае рашэнне
2) рашэнне (суду) як крыніца права
appeal a decision апратэставаць рашэнне (суду і дтп.)
arrive at a decision прыйсці да рашэння, высновы
come to a decision прыняць рашэнне
comply with decision падпарадкоўвацца рашэнню
final and conclusive decision канчатковае і безумоўнае рашэнне
irrevocable decision канчатковае рашэнне
landmark decision прынцыпова новае рашэнне, якое слугуе прэцэдэнтам
legal decision рашэнне суду
life-and-death decision жыццёва важнае, конаднае рашэнне
majority decision рашэнне большасцю\бальшынёй галасоў
momentous decision важнае/істотнае рашэнне
one-sided decision аднабаковае рашэнне
overrule/reverse a decision касаваць/аннуляваць рашэнне
pending decision чакаючы на рашэнне
policy decision рашэнне (Вышэйшага суду ЗША), якое утрымлівае тлумачэнне закона і не мае нормастваральнага характару
premature decision заўчаснае, дачаснае рашэнне
reconsider a decision пераглядзець рашэнне
render a decision афіцыйна абвяшчаць пра рашэнне
righteous decision справядлівае рашэнне
split decision неадзінадушнае рашэнне
spur-of-the moment decision аднамомантнае, раптоўнае рашэнне
trade-off decision кампраміснае рашэнне
vital decision жыццёва важнае, істотнае, прынцыповае,
лёсавырашальнае рашэнне
decisional law прэцэдэнтнае права
decision-making прыняцце рашэнняў
decision-making authority дырэктыўны орган
decision-making process працэс прыняцця рашэнняў
decisive (спалуч. з battle, victory) канчатковы, вырашальны, лёсавырашальны
(бойка, перамога)
declaration 1) дэкларацыя (дакумент)
2) абвестка, заява
3) выказванне (напр. на карысць ці супраць каго-н.)
Declaration of Independence Дэкларацыя Незалежнасці
Declaration of Indulgence брыт. Дэкларацыя рэлігійнае талерантнасці
declaration of intention амер. заява пра намер прыняць грамадзянства ЗША
declaration of majority вызнанне каго-к. паўналетнім
declaration of policy дэкларацыя пра палітычны курс
declaration of war абвяшчэнне вайны
joint declaration сумесная дэкларацыя
declaration of the poll абвяшчэнне вынікаў галасавання
declare 1) абвяшчаць 2) выказваць 3) вызнаваць 4) падаваць позву
declare war on абвяшчаць аб пачатку вайсковых дзеянняў; абвяшчаць вайну
declare null and void юр. абвяшчаць/вызнаваць нядзейсным
declare bankruptcy абвяшчаць пра банкруцтва
declassify рассакрэчваць (дакументы, матэрыялы)
decline І 1) падзенне, змяншэнне, упадак, спад
2) зніжэнне (кошту і дтп.)
3) пагаршэнне (жыццёвага ўзроўню і дтп.)
ІІ 1) пагаршаць 2) адхіляць (прапанову і д.п.); адмаўляць(ца)
our security, our freedoms and our prosperity decline together.(f.o.)
decline in prices зніжэнне коштаў
decline responsibility складаць паўнамоцтвы, складаць адказнасць
on the decline у стане заняпаду
suffer a decline прыходзіць ў заняпад
declining 1) які занепадае 2) літар. той/тое, хто/што знаходзіцца ў стане заняпаду
declining trend марка, што губляе папулярнасць; накірунак, што страчвае актуальнасць
decode расшыфраваць, дэкадаваць, раскадаваць; раскрыць (перан.)
decolonization дэкаланізацыя
decolonize дэкаланізаваць; вызваліць (краіну) ад каланіяльнага статусу
decommunization дэкамунізацыя, “рассавечванне”
decommunize дэкамунізаваць
decontrol вызваленне ад кантролю (дзяржаўнага і дтп.)
decree І 1) указ, дэкрэт, загад; наказ; распараджэнне
2) пастанова, рашэнне (суду па грамадзянскіх\цывільных справах)
ІІ 1) выдаваць дэкрэт, дэкрэтаваць; пастанаўляць
2) аддаваць распараджэнне
3) прызначыць/вынесці вырак;
4) прыняць рашэнне (пра суд)
decree absolute рашэнне суду, якое канчаткова й безумоўна набыла сілу
decree of nature закон прыроды
consent decree рашэнне суду ў адпаведнасці з заключаным бакамі
міравым пагадненнем; выслоўліванне згоды
fate decreed that… лёс склаўся так , што...
enact/issue a decree выдаць указ
rescind/revoke a decree касаваць указ
executive decree адміністратыўнае рашэнне
government decree урадавае рашэнне
legislative decree заканадаўчы акт
royal decree каралеўскі ўказ
rule by decree норма дэкрэту
decree-law 1) дэкрэтыўнае заканадаўства
dedicate 1) прысвячаць
2) (амер.) адкрываць (урачыста)
3) адкладаць, выдаткоўваць, вылучаць, скіроўваць на нешта (грошы і дтп.) 4) перадаваць ў паспалітае карыстанне, перадаваць”ў дарунак"
dedicated адданы; які прысвяціў сябе (доўгу, справе); перакананы (прыхільнік чаго-н.)
deed І 1) дзеянне, учынак
2) справа, факт
3) вычын, гераічны ўчынак
4) юр. дакумент, акт
ІІ перадаваць па акце
deep green маладасведчаны, “зялёны” у пэўных фактах
de-escalate змякчаць канфлікт, згортваць(ца), скарачаць(ца)
de-escalation дээскалацыя, памяншэнне маштабу канфлікту
de-escalation of tension змяншэнне напружанасці
de-escalation of war згортванне ваенных дзеянняў
de facto лац. на справе, насамрэч, фактычна, дэ-факта (супрацьлегл. de jure)
de facto cease-fire фактычнае спыненне агню
de facto government ўрад дэ-факта (які знаходзіцца ва ўладзе)
de facto marriage/union грамадзянскі\цывільны шлюб
de facto recognition вызнанне дэ-факта, вызнанне на справе (у міжнародным
публічным праве адзін з відаў вызнання)
defalcate 1) неспраўдзіць давер
2) марнаваць, рабіць вялікія вытраты
3) прыўласніць чужую маёмасць
4) скараціць(ца), зменшыць інтэнсіўнасць, паслабіць
defalcation 1) падман даверу
2) прыўласніванне\прысабечванне чужой маёмасці
defamation паклёп, дыфамацыя, намова
defamation of character дыскрэдытацыя, псаванне рэпутацыі, ганьбаванне, дыфамацыя
malicious defamation злаўмысная\намераная\знарочыстая дыфамацыя
defamatory зняважлівы, паклёпны, ганебны, дыскрэдытацыйны, які знеслаўляе
defame зневажаць, зняслаўліваць\знеслаўляць, намаўляць, лыгвоніць, гарпіць; ганьбіць
default І 1) невыкананне забавязанняў, недатрыманне правілаў
2) адмова выплочваць запазычанасць, дэфолт, абвяшчэнне банкруцтва
3) нястача, брак, адсутнасць
4) няяўка ў суд, нястанне ў/да суду
ІІ не выконваць сваіх забавязанняў; спыніць сплаты
by default на карысць пазыўніка (як вынік нястання адказніка)
in default of у выпадку/за адсутнасцю/бракам
in default of payment ў выпадку нясплаты
default in payment нясплата
default on/of interest нясплата адсоткаў\працэнтаў
default on contract невыкананне кантракту
default on debt нясплата запазычанасці
default on (international) obligations невыкананне (міжнародных) забавязанняў
default in appearance нястанне ў/да суду
win a case by default завочна выйграць справу ў судзе
(у выніку нястання адказніка)
judgement by default завочнае рашэнне суду на карысць пазыўніка
(у выніку нястання адказніка)
defeat І 1) поўная параза, фіяска
2) юр. ануляванне, скасаванне
ІІ 1) нанесці паразу
2) праваліць законапраект
3) юр. адхіляць, касаваць, ануляваць, пазбаўляць законнай сілы, ліквідаваць
defeat of bill адхіленне законапраекту
to defeat a motion адхіліць хадайніцтва
concede defeat вызнаваць паразу
crushing/utter defeat поўная параза
disgraceful defeat ганебная параза
ignominious defeat ганебная параза
to defeat the law перашкаджаць чыненню правасуддзя\закона
to retrieve a defeat рэабілітавацца пасля паразы
to sustain/suffer a defeat зазнаваць паразы
tremendous defeat жахлівая, страшэнная, велізарная параза
defect І 1) недахоп, хіба, вада, дэфект; недалік, недасканаласць
2) пашкоджанне
ІІ 1) здрадзіць, адступіцца (ад сваёй партыі, поглядаў і г.д.)
2) дэзэртаваць, перайсці да табару ворага
3) эміграваць за мяжу (па палітычных матывах)
defect of proceedings працэсуальнае парушэнне
defection 1) здрада (поглядам, веры); парушэнне (абавязка); дэзэртырства,
(вера)адступніцтва, рэнегацтва
2) правал, няўдача
defective 1) недасканалы, недаразві(ну)ты
2) недастатковы, якога бракуе/не стае, які адсутнічае; няпоўны
3) невыпраўны, пашкоджаны, дэфектны
4) псыхічна адсталы/непаўнавартасны, недаразві(ну)ты, дэфектыўны
morally defective маралёва дэфектыўны (асоба з інтэнсіўна злачыннымі
схільнасцямі)
defector 1) перабежнік (ў іншую партыю і дтп.);
2) палітычны ўцякач;
3) дэзэртыр
defence 1) абарона
2) pl. умацаванні, абарончыя збудаванні, сістэма абароны; сродкі аброны
3) захады абарончага характару
4) агульная сума асігнаванняў на вайсковыя патрэбы
5) юр. абарона;
а) бок, які бароніць у судзе абвінавачанага
б) частка судовага працэсу, якую праводзіць абарона
military defences вайсковыя ўмацаванні
legal defence 1) судовая абарона
2) абарона ў межах дазволенага законам
in one's own defence ў парадку самаабароны;
defence of self юр. самаабарона
defence of self-defence абарона спасыланнем на самаабарону
defence of superior order абарона спасыланнем на дзеянні па загадзе начальніка
defence of uncontrollable impulse абарона спасыланнем на афэкт
to conduct one's own defence адмовіцца ад абароны адвакатам
defence of minority абарона спасыланнем на непаўнагадовасць
error facti defence абарона спасыланнем на фактычную памылку
mental condition defence абарона спасыланнем на псыхічны стан абвінавачанага
negative defence абарона адмаўленнем факту
state defence абарона на падставе палажэнняў права штату;
абарона ў судзе штату
defence attorney/counsel(lor)/lawyer адвакат абароны; адвакат адказніка; абаронца
defence case версія абароны
defence certificate пасведчанне аб праве на бясплатнага дзяржаўнага
абаронцу
defence witness сведка абароны
defend 1) абараняць
2) выступаць абаронцам у судзе
defend an action абараняць у суде
defend the case аспрэчваць позву
defender абаронца
human rights defenders абаронцы правоў чалавека
public defender дзяржаўны абаронца (прызначаецца судом, калі падсудны не карыстаецца паслугамі прыватнага адваката)
staunch defender заўзяты прыхільнік (нечага); абаронца веры
defense гл. defence
Department of Defense Міністэрства абароны
defense establishment 1) вайскова-прамысловы комплекс
2) узброеныя сілы
Defense Intelligence Agency выведвальнае агенцтва міністэрства абароны ЗША (DIA)
defense spendings выдаткі на абарону
antiaircraft defense супрацьпаветраная абарона
civil defense грамадзянская\цывільная абарона
impregnable defense line непахісная лінія абароны
mobile defense сродкі мабільнай/ рухомай абароны
nonuclear defense няядравая абарона
defensive І абаронны, абараняльны
ІІ абарона, абараняльная пазіцыя
defensive pact абаронны пакт
defensive war абараняльная вайна
to be defensive about адстойваць
to stand on the defensive бараніцца, абараняцца, стаяць ў абароне
deficit дэфіцыт, недахоп, нястача, брак
deficit spending дэфіцытнае выдаткаванне, перавышэнне выдаткаў над
паступленнямі (у бюджэт)
trade deficit дэфіцыт гандлёвага балансу, знешнегандлёвы дэфіцыт;
перавага імпарту над экспартам
meet/make up a deficit пакрыць дэфіцыт
at deficit з адмоўным балансам; з дэфіцытам; з нястачай
deficit areas раёны, якія не пакрываюць сваіх патрэбаў за кошт
уласнае вытворчасці
non-accommodated budget deficit бюджэтны дэфіцыт, які не суправаджаецца ростам
грашовай эмісіі
deflation 1) эк. дэфіляванне, дэфлятаванне (перавод паказнікаў, разлічаных у бягучых
цэнах, у паказнікі, адлюстраваныя ў сталых цэнах)
2) дэфляцыя
3) амер. зніжэнне цэнаў
profit deflation зніжэнне ўзроўня прыбыткаў
deflationary дэфляцыйны
deflationary forces дэфляцыйныя сілы
deflationary measures захады па дэфляцыі
deflationary policy дэфляцыйная палітыка
deflate 1) фін. скарачаць выпуск грашовых знакаў
2) зніжаць кошты
3) змяншаць інфляцыю, праводзіць/ладзіць палітыку дэфляцыі
4) змяншаць(ца) (пра памеры, эфектыўнасць, значнасць)
deflate currency дэфляваць валюту
defray сплочваць (вытраты, выдаткі)
defuse здымаць напружанне, разраджаць; здымаць вастрыню (стану, крызы)
defy адкрыта не павінавацца; ігнараваць, грэбаваць
defy public opinion ігнараваць, не ўлічваць паспалітую/грамадскую думку
defy solution праблема, якая не паддаецца вырашэнню
defy competition паспяхова канкураваць, вытрымліваць канкурэнцыю
defy the law парушаць закон
degradation 1) дэградацыя, пагаршэнне (якасці, уласцівасцяў);
2) выраджэнне, заняпад
3) змяншэнне (кошту, інтэнсіўнасці і дтп.)
4) пераход на ступень ніжэй
5) паніжэнне ў званні/пасадзе; пазбаўленне сану
6) прыніжэнне
degrade 1) дэградаваць, пагаршаць(ца)
2) занепадаць, выраджацца
3) зніжаць (сілу, інтэнсіўнасць і д.п.)
4) афіцыйна паніжаць (у званні, пасадзе і д.п.)
5) прыніжаць (годнасць)
degrading 1) які дэградуе;
2) які пагаршаецца;
3) прыніжальны, абразлівы, які прыніжае годнасць
deisolate ліквідаваць наступствы ізаляцыі
de jure лац. юр. дэ-юрэ (супрацьл. de-facto), юрыдычна
de jure membership чалецтва/сяброўства дэ-юрэ
de jure recognition вызнанне дэ-юрэ, юрыдычнае вызнанне
de jure sovereignty суверэнітэт дэ-юрэ (афіцыйна вызнаны суверэнітэт)
delegacy 1) дэлегацыя
2) дэлегаванне; прызначэнне дэлегатам
3) паўнамоцтвы дэлегата
delegate 1) дэлегат; прадстаўнік; пасланнік, упаўнаважаны
2) амер. дэпутат тэрыторыі ў кангрэсе (з правам дарадчага голасу)
3) чалец палаты дэпутатаў (у шэрагу штатаў ЗША: Мэрылэнд, Вірджынія,
Зах. Вірджынія)
delegate at large паўнаважны/паўнамоцны прадстаўнік
delegate authority дэлегаваць паўнамоцтвы
authorized delegate давераная асоба
visiting delegates дэлегаты наведавальнікі (у статусе запрошаных)
House of Delegates палата дэпутатаў (ніжняя палата в заканадаўчым органе штатаў
Мэрылэнд, Вірджынія, Зах. Вірджынія)
delegation 1) дэлегацыя, дэпутацыя
2) дэлегаванне; пасыланне, накіраванне дэлегацыі
3) дэлегаванне, перадача паўнамоцтваў
4) дэпутацкі наказ, даручэнне дэпутату
5) юр. перавод запазычанасці, экспрамісія
delegation of powers перадача паўнамоцтваў
fact-finding Delegation дэлегацыя па даследванні (акалічнасцяў/фактаў)
high-level Delegation дэлегацыя высокага ўзроўню
visiting delegation наведвальная дэлегацыя
deliberate 1) абдуманы, узважаны, загадзя падрыхтаваны
2) абдумваць, узважваць
deliberation 1) роздумы, развага, задумленне
2) абмеркаванне, дыскусія, дэбатаванне
deliberative 1) дарадчы
2) схільны да роздумаў, разважлівы, задуменны
deliberative assembly дарадчы орган
delinquency 1) злачыннасць (перав. непоўнагадовых)
2) правапарушэнне, правін
juvenile delinquency злачыннасць непоўнагадовых
delinquent 1) правапарушальнік
2) вінаваты
3) той, хто не выконвае свае забавязанні
demagogic дэмагагічны
demagogue дэмагог
demagoguery дэмагогія
demagoguism
demagogy дэмагогія
demand 1) патрабаванне, настойлівая просьба
2) запыт, высоўванне патрабавання
3) попыт
demarcation дэмаркацыя, размежаванне, адмежаванне
demarcation line дэмаркацыйная лінія
demarcation of authority размеркаванне ўладных паўнамоцтваў
demarche фр. дэмарш
demilitarize дэмілітарызаваць
demise 1) перадаваць уладу альбо тытул
2) выракацца пасаду
demise of the Crown пераход каралеўскага пасаду ў спадчыну
political demise палітычнае спадкаемства
demo разм. скар. ад demonstration
demobilization дэмабілізацыя
demobilize дэмабілізаваць
Demo-Christian сябра, чалец хрысціянска-дэмакратычнай партыі
democracy 1) дэмакратыя
2) дэмакратызм
3) дэмакратычная дзяржава
4) амер. Дэмакратычная партыя
direct/ pure democracy назпроставая/непасрэдная дэмакратыя
participatory democracy амер. Сумесныя дзеянні арганізаванай суполкі (паліт. Паходы,
сядзячыя страйкі, масавыя дэманстрацыі)
representative democracy прадстаўнічая дэмакратыя/рэпрэзентатыўная дэмакратыя
democrat 1) дэмакрат
2) амер. Дэмакрат, чалец Дэмакратычнай партыі
democratic 1) дэмакратычны
2) амер. Дэмакратычны, той хто мае дачыненне да Дэмакратычнай
партыі
democratic government дэмакратычны ўрад
The Democratic Party дэмакратычная партыя (ЗША)
democratically дэмакратычна
democratization дэмакратызацыя
democratize дэмакратызаваць
demolitionist разбуральнік, знішчальнік
demonstrate 1) дэманстраваць, паказваць
2) удзельнічаць у дэманстрацыі
demonstration 1) дэманстрацыя (вулічная), маніфестацыя
2) паказ, дэманстрацыя
antigovernment demonstration антыўрадавая дэманстрацыя
hold a demonstration ладзіць дэманстрацыю
massive demonstration масавая дэманстрацыя
nonviolent demonstration негвалтоўная дэманстрацыя
sit-down demonstration седзячая дэманстрацыя
stage a demonstration арганізоўваць/ладзіць дэманстрацыю
violent demonstration гвалтоўная дэманстрацыя
demonstrator дэманстрант, удзельнік дэманстрацыі
break up demonstrators гвалтоўна разганяць дэманстрантаў
demoralization дэмаралізацыя
demoralize дэмаралізаваць, дэзарганізаваць
demote амэр. паніжаць у пасадзе, званні
denationalization 1) дэнацыяналізацыя, рэпрыватызацыя (прадпрыемстваў, галінаў)
2) страта нацыянальных адметнасцяў, характарыстыкаў
denationalize 1) дэнацыяналізаваць
2) пазбаўляць нацыянальных правоў, нацыянальных характарыстыкаў.
deneutralize дэнейтралізаваць
denial 1) адмаўленне, аспрэчванне, пярэчанне
2) адхіленне, адвод
2) адмова, нязгода
3) юр. адмаўленне вінаватасці, адмаўленне дачынення да злачынства
denial of human rights парушэнне правоў чалавека
denounce 1) асуджаць, вінаваціць
2) дэнансаваць, (с-)касаваць (дамову)
denouncement дэнансаванне, скасаванне (дамовы)
denuclearization стварэнне бяз’ядравай зоны
denunciation абвінавачванне, выкрыццё
deny адмаўляць, абвяргаць
depart 1) адбываць, адпраўляцца, ад’язджаць, пакідаць
2) адыходзіць, саступаць
department 1) аддзел, аддзяленне
2) дэпартамент
3) міністэрства, ведамства
4) адміністрацыйны раён
Department of State дзяржаўны дэпартамент (ЗША)
Department of War (War Department) амер. вайсковае міністэрства
Department of Agriculture (USDA) Міністэрства сельскай гаспадаркі (ЗША)
Department of Commerce (DOC) Міністэрства гандлю (ЗША)
Department of Defense (DOD) Міністэрства абароны(ЗША)
Department of Education (ED) Міністэрства адукацыі
Department of Energy (DOE) Міністэрства энергетыкі (Вялікая Брытанія)
Department of Health and Human Services (HHS) Міністэрства аховы здароўя і
сацыяльных паслугаў
Department of Housing and Urban Development (HUD) Міністэрства жыллёвага
будаўніцтва і гарадскога развіцця
(ЗША)
Department of the Interior (DOI) Міністэрства ўнутраных рэсурсаў (ЗША)
Department of Justice (DOJ) Міністэрства юстыцыі (ЗША)
Department of Labor (DOL) Міністэрства працы (ЗША)
Department of State (DOS) Дзяржаўны дэпартамент (ЗША)
Department of Transportation (DOT) Міністэрства транспарту (ЗША)
Department of Treasury (TD) Міністэрства фінансаў (ЗША)
depend 1) залежаць, абумоўліваць
2) атрымліваць дапамогу ад некага, залежаць ад некага
3) чакаць рашэння (па пытанні, справе), знаходзіцца на разглядзе (у судзе або парламенце)
dependence 1) залежнасць, абумоўленасць
2) несамастойнасць, падначаленасць
dependency 1) падначалены, падуладны або залежны бок
2) залежнасць (утрыманства)
dependency theory тэорыя падначаленасці
dependent 1) залежны, абумоўлены
2) несамастойны, падначалены, падуладны
3) утрыманца\утрыманец (on, upon)
deplore 1) шкадаваць, смуткаваць
2) лічыць заганным, ганіць
deploy 1) размяшчаць (ядравую зброю і д.п.)
2) разгортваць
deployment 1) ужыванне, выкарыстанне; размяшчэнне
2) разгортванне (сілаў), дыслакацыя, базаванне
deployment of chemical weapons 1) выкарыстанне ядравай зброі
2) разгортванне ядравай зброі
depoliticization дэпалітызацыя
depoliticize дэпалітызаваць
depoliticized дэпалітазаваны
depopulation дэпапуляцыя (тэндэнцыя да спынення росту, а потым і да памяншэння
насельніцтва)
depopulate памяншацца (пра насельніцтва)
depopulated зменшаны, дэпапулязаваны
deport высылаць, дэпартаваць
deportable (спалуч. з alien) які падлягае дэпартацыі, які мусіць быць дэпартаваны
deportation высылка, дэпартацыя
deportee сасланы, дэпартаваны
depose скідваць, зрынаць
deposed скінуты, зрынуты (пра палітыкаў)
deposition 1) сдача захоўвання
2) змяшчэнне (з пасады), зрынанне
depression 1) дэпрэсія, застой, крыза
2) паслабленне (інтэнсіўнасці); памяншэнне (колькасці)
deprive пазбаўляць, адымаць
the deprived classes маламаёмныя класы
Dept. = department
deputation 1) дэпутацыя, дэлегацыя
2) дэлегаванне
depute 1) перадаваць паўнамоцтвы або ўладу (каму-н.); дэлегаваць; накіроўваць
2) даручаць (каму-н.) весці справы; прызначаць сваім прадстаўніком
deputize 1) рэпрэзентаваць (каго-н.), выступаць у якасці прадстаўніка
2) амер. прызначаць прадстаўніком; абіраць дэпутатам
deputy 1) прадстаўнік, дэпутат 2) намеснік, памочнік
Deputy Attorney General намеснік міністра юстыцыі
Deputy Foreign Minister намеснік міністра замежных справаў
Deputy Foreign Minister in Charge of International Affairsнамеснік міністра замежных
справаў, адказны за міжнародныя стасункі
Deputy Foreign Minister in Charge of Economic Affairs намеснік міністра замежных
справаў, адказны за эканамічныя стасункі
Deputy Minister of industry намеснік міністра прамысловасці
Deputy Speaker намеснік спікера
First Deputy Foreign Minister першы намеснік міністра замежных справаў
deputyship дэпутатства; тэрмін паўнамоцтваў дэпутатаў
deregulate скарачаць аб’ём умяшальніцтва дзяржавы ў эканоміку
dereliction дэрэлікцыя; пакіданне тэрыторыі без намеру вяртацца;
адмова ад суверэнітэту над тэрыторыяй
dereligionization дэрэгіяналізацыя
desaparecido = the disappeared зніклы
desecrate абражаць, апаганьваць (напрыклад, святыню)
desecration апаганьванне, блюзнерства, прафанацыя
desegregate ліквідаваць сегрэгацыі
desegregation дэсегрэгацыя, ліквідацыя сегрэгацыяў
deselect адмаўляцца ад высоўвання кандыдатуры або пакідаць яе ў спісе для галасавання
deselection адмаўленне ад высоўвання кандыдатуры або пакіданне яе ў спісе для галасавання
desert 1) пакідаць, кідаць
2) дэзертаваць
deserter 1) дэзертыр; перабежнік
2) той, хто пакінуў сваю сям’ю, здрадзіў сваёй справе і д.п.
army deserters дэзертыр (вайсковы)
desertion 1) уход (з сям’і і д.п.)
2) дэзертырства
3) занядбанасць, закінутасць
designate 1) прызначаны, але яшчэ не заступіўшы на пасаду
2) вызначаць, пазначаць
3) прызначаць
Prime Minister designate прызначыць (прызначаны) прэм’ер-міністра(ам)
Secretary of state designate прызначыць (прызначаны) дзяржаўнага(ым) сакратара(ом)
designation прызначэнне на пасаду
designee кандыдат на пасаду; падабраны, але яшчэ не прызначаны супрацоўнік
desk 1) аддзяленне, сектар рэферэнтуры
2) амер. рэдакцыя газеты
despatch (dispatch) 1) адпраўка (кур’ера, пошты)
2) забойства, пакаранне смерцю
3) (дыпламатычная) дэпеша; афіцыйнае данясенне; карэспандэнцыя
4) хуткасць, хуткае выкананне (працы)
despot дэспат, тыран
despotic дэспатычны
despotism 1) дэспатыя 2) дэспатызм, дэспатычнасць
destabilization дэстабілізацыя; выхад або вывядзення з раўнавагі
destabilize дэстабілізаваць; выходзіць са стану раўнавагі; парушаць устойлівасць
detain 1) юр. незаконна ўтрымліваць, прыўласніваць\прысабечваць
2) затрымліваць, арыштоўваць
detainees юр. асоба, што трымаецца пад вартай
detective 1) агент вышуковай паліцыі, шпік, дэтэктыў
2) дэтэктыўны, вышуковы
detente (франц.) разрадка, паслабленне напружання (асабліва ў стасунках паміж дзяржавамі)
detention 1) затрыманне, утрыманне, арышт
2) вымушанае затрыманне
hold under detention трымаць пад арыштам/вартай
deter утрымліваць, спыняць, стрымліваць
deteriorate пагаршаць, псаваць, парахнець; пагаршацца, псавацца, разбурацца
deterioration пагаршэнне, псаванне, шкода
deterrence 1) стрымліванне шляхам запалохвання
2) сродак стрымлівання, запалохвання
deterrent стрымліваючы сродак
deterrent measures сродкі стрымлівання
detestation 1) скрайняя агіда, грэблівасць
2) мярзотны чалавек, паскудная рэч
detestation demonstration дэманстацыя абурэння
dethrone зрынаць з пасаду; змяшчаць (з вышэйшай пасады)
devastate спусташаць; прыводзіць да галечы
devastating 1) спусташальны, разбуральны
2) вялізарны\велізарны, агромністы
developed развіты
developing развіваны (звычайна пра краіны)
development 1) развіццё, удасканаленне, эвалюцыя
2) вынік развіцця
3) (пераважна ў эканоміцы) акалічнасці, чыннік, падзеі
4) змяненне, тэндэнцыя
5) распрацоўка, вытворчасць
deviate ухіляцца (ад прынятага курсу, накірунку і д.п.), адхіляцца
deviation 1) адхіленне, водступ; эк. адхіленне (ад сярэдняга значэння)
2) палітычны ўхіл
deviationism “ухілізм”, дэвіяцыянізм, нахіл
deviationist ухіліст\ухільнік, дэвіяцыяніст
devolution 1) перадача (абавязкаў, функцыяў і д.п.) 2) пераход (маёмасці і д.п.)
devolve 1) перадаваць (абавязкі, функцыі); перахадзіць (аб паўнамоцтвах, функцыях)
2) перадаваць (па спадчыне, традыцыі)
devolve authority перадаваць уладу
devolve duties upon someone ускладаць абавязкі на каго-н.
dialogue дыялог, размова, гаворка, перамовы (двухбаковыя/шматбаковыя)ў парадку зандажу
dialogue of the deaf літар. дыялог глухіх (безвыніковыя перамовы)
dictate загадваць, дыктаваць
against the dictates of… упоперак з прадпісаннямі каго-н.
dictator дыктатар
dictatorial 1) дыктатарскі 2) уладны, загадны
dictatorial government дыктатарскі ўрад
dictatorship дыктатура
dictatorship of proletariat дыктатура пралетарыяту
die 1) паміраць
2) знікаць
3) глохнуць
4) заціхаць
die a martyr загінуць пакутнікам
die away вянуць; заміраць (пра гук); губляць прытомнасць
die down вянуць; заміраць (пра гук)
die in the last ditch стаяць насмерць
die hard супраціўляцца да канца; быць жывучым/трывучым
die-hard крэпкі гарэшак; скрайні кансерватар;
неўстрашальны; нягнуткі; той, хто супраціўляецца да апошняга
diet 1) парламент (неангельскі); заканадаўчы сход 2) з’езд, кангрэс, канфедэрацыя
difference 1) адрозненне, непадобнасць, адметнасць, адмена 2) спрэчка
adjust differences уладжваць адрознасці, спрэчкі
air differences абмярковываць/правентыляваць супярэчнасці
iron out differences згладжваць/нівеляваць адрознасці
paper over differences спрабаваць схаваць супярэчнасці
patch up differences улагоджваць спрэчкі
put aside differences пакідаць/адкладаць спрэчкі
radical differences радыкальныя/істотныя спрэчкі, супярэчнасці
reconcile differences уладжваць спрэчкі
sink differences безвыходныя супярэчнасці
dig in one’s toe (toe) закорпацца па макаўку ў што-н.
dignitary пераважн. саноўны, той, хто валодае высокім санам
dilatory які адцягвае, які адтэрміноўвае, (ад)валочны; павольны, ціхі
dilatory motion прапанова ці папраўка, унесеная з мэтай зацягнуць/перашкодзіць прахаджэнню законапраекта/прыняццю рашэння
dilatory tactics тактыка чакання
dilatory policy палітыка адцягвання/адвалокаў/чакання
diplomacy 1) дыпламатыя 2) дыпламатычнасць, такт 3) сукуп. дыпламатычны корпус
coercive diplomacy прымусовая дыпламатыя
dollar diplomacy дыпламатыя даляра (палітыка ЗША - выкарыстоўваць фінансавы важаль дзеля палітычных мэтаў)
freelance diplomacy дыпламатыя з уласнае ініцыятывы, прывытная дыпламатыя
megaphone diplomacy дыпламатыя з выкарыстанннем СМІ заміж перамоваў
multilateral diplomacy шматбаковая дыпламатыя
open diplomacy адкрытая дыпламатыя
personal diplomacy асабістая дыпламатыя
quiet diplomacy прыхаваная дыпламатыя
resort to diplomacy удацца/прыбегчы да дыпламатыі
shirtsleeve diplomacy дыпламатыя з "закатанымі рукавамі" (дыпламатычная
дзейнасць, адметная мінімальный датрыманнем фармальнасцяў і ўмоўнасцяў)
shuttle diplomacy чаўночная дыпламатыя (дыпламатычныя стасункі паміж
дзвюма дзяржавамі, якія падтрымліваюцца пры дапамозе
трэцяга боку/краіны)
diplomat дыпламат
career diplomat прафесійны дыпламат
ranking/ high-ranking diplomat высокатытуляваны/высокапастаўлены дыпламат
seasoned diplomat загартаваны/дасведчаны дыпламат
veteran diplomat дасведчаны дыпламат, дыпламат са стажам
diplomatic дыпламатычны; той, што датычыцца дыпламатыі
diplomatic agent дыпламатычны агент/прадстаўнік
diplomatic answer дыпламатычны/тактоўны/ветлівы адказ
diplomatic bag/ pouch дыпламатычная пошта; валіза дыпкур’ера;
торба з дыпламатычнай поштай
diplomatic chanels дыпламатычныя каналы
diplomatic corps дыпламатычны корпус
diplomatic courier дыпламатычны кур’ер
diplomatic dance дыпламатычныя хітрыкі/манеўры
diplomatic immunity дыпламатычны імунітэт/недатыкальнасць
diplomatic parlance дыпламатычная мова, дыпламатычная манера размовы
diplomatic service дыпламатычная служба, дыпламатычная місія
diplomatist = diplomat
direct наўпроставы, просты, адкрыты, ясны, недвусэнсоўны
direct action наўпроставыя/актыўныя дзеянні (страйк, грамадзянскае
непадпарадкаванне і д.п. – у супрацьлегласць позвам)
direct primary (амер.) наўпроставыя папярэднія выбары
direction 1) кіраванне, кіраўніцтва
2) накірунак, лінія
3) управа, дырэкцыя
4) pl. інструкцыі, дырэктывы
directive дырэктыва, указ, распараджэнне, інструкцыя
director 1) кіраўнік, загадчык, дырэктар
2) чалец управы/рады дырэктароў/дырэктарату
Director General генеральны дырэктар, прэзідэнт, найвышэйшая службовая асоба
directorate кіраўніцтва, управа, дырэктарат (калегіюм дырэктароў)
disabled (combatant) скалечаны, інвалід (вайны і д.п.)
disaffect знаходзіцца ў стане незадаволенасці, нелаяльнасці, апазіцыйнасці
disaffected незадаволены, наладжаны супраць; няверны, нелаяльны
disaffected area раён, ахоплены хваляваннямі
disaffection незадаволенасць (асабліва ўрадам); нелаяльнасць, апазіцыйнасць
disagree 1) разыходзіцца у меркаваннях, не пагаджацца\не згаджацца
2) не адпавядаць, супярэчыць
disagreement 1) разыходжанне у меркаваннях, нязгода
2) спрэчка, разлад
disallow 1) адмаўляць 2) забараняць 3) не прымаць, адхіляць
disapproval неўхваленне, неспрыяльнае меркаванне
disapprove 1) не ўхваляць, асуджаць
2) адхіляць (законапраект)
disarm 1) разбройваць(ца) 2) абязбройваць
disarm a mine абясшкодзіць міну
disarmament раззбраенне
Disarmament Commission камісія па пытаннях раззбраення
Disarmament Conference канферэнцыя па пытаннях раззбраення
nuclear disarmament ядравае раззбраенне
disarray бязладдзе; замяшальніцтва; неўпарадкаванасць (сістэмы і дтп.)
discharge 1) вызваляць ад абавязкаў (якія нехта выконвае)
2) выконваць
3) перан. выказваць
4) разгружаць\развантажваць
5) юр. выпускаць з-пад кратаў
discharge a committee пазбаўляць камітэт паўнамоцтваў
discipline дысцыпліна
disclaim адмаўляцца, адмаўляць
disclose раскрываць, паказваць, выкрываць
disclosure раскрыццё, вынаходніцтва, выкрыццё,
выдача (дадзеных, што не падлягаюць публічнаму абвяшчэнню)
discontent незадаваоленасць
discord розгаласы, разлад, нязгода
sow the seed of discord унесці яблык разладу ў што-н. (падліваць масла ў агмень)
discredit 1) недавер, сумнеў
2) дыскрэдытацыя, кампраментацыя
3) пазбаўленне крэдыту
discretion 1) свабода дзеянняў, права вольна вырашаць, выбіраць паўнамоцтвы
2) юр. дыскрэцыйнае права
at the discretion of па меркаванні
discretionary пакінуты на ўласнае меркаванне, дыскрэцыйны
discretionary corrections дыскрэцыйныя папраўкі
discretionary powers дыскрэцыйная ўлада
discriminate 1) розніць, адрозніваць, разрозніваць
2) дыскрымінаваць, ладзіць палітыку дыскрымінацыі
discrimination 1) дыскрымінацыя, незаконнае абмежаванне ў правах
2) разрозненне, намацаванне адрознасцяў
racial discrimination расавая дыскрымінацыя
reverse discrimination няўдалая дыскрымінацыя; зваротная дыскрымінацыя
discuss абмяркоўваць, дыскутаваць
discussion абмеркаванне, дыскусія, перапоры, дэбаты, абмен думкамі
A discussion arose respecting… дыскусія ўзнікла датычна
The discussion revolved around… дыскусія вялася вакол
animated/ heated discussion гарачая/эмацыянальная дыскусія
panel discussion абмеркаванне ў асобнай секцыі
parliamentary discussion парламентская дыскусія/слуханне
stormy/ tense discussion бурная дыскусія
thread of discussion сутнасць\сутва (ніць) дыскусіі
under discussion дыскусійны
wide-ranging discussion абмеркаванне на высокім узроўні
wordy discussion шматслоўная дыскусія
disenfranchise = disfranchise 1) пазбаўляць грамадзянскіх\цывільных (асабліва выбарчых) правоў
2) пазбаўляць выбарчую акругу права прадстаўніцтва
disfranchise
disfranchisement 1) пазбаўленне грамадзянскіх\цывільных (асабліва выбарчых) правоў
2) пазбаўленне выбарчай акругі права прадстаўніцтва
disinformation дэзынфармацыя
disintegrate 1) дэзынтэграваць, падзяляцца на асобныя часткі
2) распадацца, разбурацца
disintegration 1) дэзынтэграцыя 2) распад, разбурэнне
dismantle (спалуч. з missile) дэмантаваць, разбіраць, ліквідаваць
dismember дзяліць на часткі, разрываць
dismiss 1) адпускаць, распускаць
2) адкідваць
3) звальняць
4) юр. спыняць справу, адхіляць позыў
dismissal 1) роспуск
2) зняволенне
3) адмова (ад плана, думкі і д.п.)
4) юр. спыненне справы
disobedience непаслухменства
blatant disobedience жахлівая/ відавочная непакорлівасць
disobedient непакорны, непаслухмяны
disobey не павінавацца, не падначальвацца; не слухацца, парушаць (закон і д.п.)
disorder 1) бязладдзе, (масавае) хваляванне, парушэнне грамадзянскага ладу
2) блытаніна
disorganization разлад, дэзарганізацыя, бязладдзе
disorganize дэзарганізаваць
disorganize a schedule збіць запланаваны расклад
disparity дыспрапорцыя, няроўнасць, адрознасць
dispatch афіцыйнае паведамленне
dispatch box валіза (дыпкур’ера) для афіцыйных пасадаў
rush a dispatch хутка дастаўляць дэпешу
the Dispatch Box валіза (дыпкур’ера) для афіцыйных пасадаў
to be at the Dispatch box патрабаваць хуткай дастаўкі
displace перацягваць
displaced persons перацягнутыя (звычайна пад час вайсковых дзеянняў)
dispossess пазбаўляць уласнасці
dispossession пазбаўленне права уласнасці
dispute 1) дыспут, дыскусія, дэбаты 2) спрэчка, канфлікт
disputed areas спрэчныя пункты
border disputes памежныя спрэчкі
in dispute спрэчка
international disputes міжнародныя спрэчкі
iron out disputes згладжваць спрэчку
legal disputes праўныя спрэчкі
political disputes палітычныя спрэчкі
resolve/ settle a dispute уладжваць\улагоджваць спрэчку
disputed спрэчны
disqualification 1) дыскваліфікацыя, пазбаўленне права 2) юр. неправаздольнасць
disqualified 1) дыскваліфікаваны 2) юр. неправаздольны
disqualify 1) дыскваліфікаваць 2) пазбаўляць праваздольнасці
disrupt разрываць, разбураць, падрываць
disruption 1) разбурэнне 2) разрыў 3) дэзынтэграцыя
disruptive разбуральны
dissension 1) нязгода, разбежнасці (у меркаваеннях і дтп.)
2) разлад, спрэчкі
sow the germ of dissention пасеяць зерне разладу
stir up dissension уносіць нязгоду/разлад
dissent 1) разыходжанне ў поглядах, нязгода 2) царк. сектантства, раскол
dissidence дысыдэнства, іншадумства
dissident 1) дысыдэнт, іншадумца 2) раскольнік, ерэтык
dissociate 1) раз’ядноўваць, адасабляць 2) дысацыяваць
dissociation (church) царк. раскол
dissolution 1) распушчанне, расчыненне
2) скасаванне (дамовы, шлюбу)
3) роспуск, закрыццё (парламенту і д.п.), расфармаванне
dissolution of parliament роспуск парламенту
dissolve 1) распушчаць 2) паступова знікаць
3) распускаць (парламент і д.п.)
4) ануляваць, скасоўваць
distinguished 1) выбітны, вядомы
2) вытанчаны, выкшталцоны, шляхетны, выбітны
distinguished guests/ visitors выбітныя/шаноўныя госці (наведвальнікі)
distort выкрыўляць, выкручваць, вычвараць (факты і д.п.)
distorted account выкрыўлены рахунак
distort truth вычвараная праўда
distortion выкрыўленне, вычварэнне (фактаў і д.п.)
district 1) акруга, раён
2) ваенная акруга 3) раён, вобласць, мясцовасць
4) амер. выбарчая акруга
district council мясцовая рада
District of Columbia (D.C.) акруга Калумбія (ЗША)
congressional/ election district выбарчы ўчастак па выбарах у кангрэс (ЗША)
disturbance парушэнне раўнавагі, спакою; хваляванні
disunite падзяляць, раз’ядноўваць, выклікаць раскол, адасабляцца
disunity адсутнасць адзінства
divergence theory тэорыя разыходжання ў інтарэсах
divide 1) падзяляць 2) разыходзіцца ў поглядах
3) парлам. галасаваць, выклікць падзел галасоў
divide and rule Падзяляй і ўладар! (лац.)
division 1) падзел 2) размеркаванне
3) акруга 4) амер. аддзяленне 5) дывізія
division bell тое, што падзяляе ў поглядах
cultural division культурніцкі падзел
have a division opinion мець адрозны погляд на што-н.
doctrinaire дактрынерскі, схаластычны
doctrine дактрына, тэорыя, вучэнне
repudiate a doctrine выракацца, не прызнаваць тэорыю/дактрыну/вучэнне
document дакумент, пасведчанне
decontaminate a document апрацаваны дакумент
draw up a document складаць дакумент
executive document выконваць дакумент
fabricate a document сфабрыкаваць дакумент
fabricated/ forged documents сфабрыкаваны/ падробны дакумент
fraudulent documents ашуканскі дакумент
monumental document манументальны дакумент
official documents афіцыйны дакумент
public documents грамадскія/публічныя дакументы
relevant documents тыя, што маюць значэнне/датычныя тэмы (з’явы, падзеі)
актуальныя дакументы
documentary дакументальны фільм
documentation 1) дакументацыя 2) выдача дакуметаў
Dod’s Parliamentary Companion
dogmatic 1) дагматычны, дактрынерскі
2) катэгарычны, безапеляцыйны
dogmatism дагматызм
dogmatize дагматызаваць
dollar даляр
dollar area далярная зона
dollar diplomacy (гл. diplomacy) далярная дыпламатыя (ЗША выкарыстоўвае фінансавы чыннік дзеля палітычных мэтаў)
domain 1) галіна, сфера, поле дзейнасці 2) валадарства; тэрыторыя
eminent domains суверэннае права дзяржавы адцураць
прыватную ўласнасць (за кампенсацыю)
public domain 1) дзяржаўная ўласнасць 2) сфера дзейнасці дзяржавы
domestic нутраны, унутраны (аб сацыяльных паслугах)
domestic news унутрыпалітычныя навіны
dominance уладаранне, перавага, панаванне, уплыў, эк. дамінаванне
dominant кіроўны, найбольш уплывовы; паноўны, падставовы
dominant position кіроўная/паноўная пазіцыя
dominate панаваць, уплываць, пераважаць, дамінаваць
dominated дамінуючы, паноўны
domination панаванне, улада, уладаранне
domineer дэспатычна кіраваць, непадзельна ўладарыць
domineering дэспатычны, уладны, фанабэрысты
dominion 1) дамініён 2) суверэнітэт, суверэннае права, суверэнная ўлада
3) валадарства, уладаранне
Dominion Day Свята 1 ліпеня (у Канадзе, угодкі заснавання дамініёну)
domino effect "эфект даміно"; ланцуговая рэакцыя
domino theory "тэорыя даміно"; ланцуговая рэакцыя
Donkey асёл (мянушка дэмакратычнай партыі ЗША)
dossier фр. дасье, справа
double-digit = double figure
double-digit inflation вялікая, хуткая інфляцыя (большая за 10%)
double figure 1) 2-разрадная лічба;
2) паказнік большы за 10 адсоткаў
double-cross (нефарм.) разм. абдурыць
double-deal падмануць, ашукаць
double-dealing падман, крывадушніцтва, "падвойная гульня”, няшчырасць;
шахрайства, ашуканства
dove “голуб”, прыхільнік міру, мірнага развязання канфлікту
hawks and doves "каршакі" і "галубы" ("каршакі" - мілітарысты, прыхільнікі
вайсковых дзеянняў; прыхільнікі "жорскага" курсу (ў палітыцы))
dovish міралюбны, мірны
downfall 1) падзенне;
2) зрынанне (ўраду); пазбаўленне (ўлады)
3) крах, загуба; заняпад
downhill адхон, схіл; (перан.) канец, заход
go downhill пагаршацца (пра стан справаў і дтп.)
Downing Street 1) Даўнінг-стрыт (вуліца ў Лондане, на якой месціцца Міністэрства
Замежных Справаў і афіцыйная рэзідэнцыя прэм’ер-міністра, дзе праходзяць пасяджэнні кабінета)
2) а) ангельскі ўрад
б) Міністэрства Замежных Справаў Вялікае Брытаніі
downtrodden 1) прыгнечаны 2) растаптаны
down under (нефарм.)
doyen (of the diplomatic corps) фр. дуаен, старшыня дыпламатычнага корпусу
draft праект, план, накідкі
draft avoidance пазбяганне плавання, праектавання
drafting committee плануючы, праектны камітэт
draftsman складальнік, аўтар дакументу
parliamentary draftsman аўтар законапраекту
draughtsman = draftsman
draw the curtain over something (гл.: curtain) задзёрнуць завесу за кім-н.
draw up складаць (дакумент, праект і д.п.)
drive 1) весці (справу) 2) кіраваць
drive away гнаць, праганяць
drive back
drive into a corner загнаць у кут
drive out выбіваць, выштурхоўваць; праехацца, пракаціцца
torchbearer of a drive ліхтар
drop памяншацца, зніжацца, падаць
drop out больш не удзельнічаць (у конкурсе і д.п.)
drought-stricken
drum up склікаць, заклікаць
duck (lame duck, sitting duck) “качка”
dull (спалуч. з market) “бесперспектыўны”, млявы
Duma (рас.) Дзяржаўная Дума (ніжэйшая палата расейскага парламенту)
durable 1) надзейны, трывалы 2) доўгі, доўгачасовы
durable peace трывалы мір
duress (спалуч. з confess, sign) 1) пазбаўленне волі , укратаванне
2) юр. прымус
dutiable тое, што належыць абкладанню (падатковай) пошлінай
duty 1) доўг, абавязак 2) пошліна, гербавы збор, падатак, мыта 3) службовыя абавязкі
duty bound (з)абавязаны
answer the call of duty рабіць афіцыйныя візіты
custom duties мытныя пошліны, мыты
dereliction of duty парушэнне доўга
estate/ death duty падатак на спадчыну
executive duties абавязкі па выкананні
exercise duties of… выконваць абавязкі
liable to duty той, што належыць абкладанню
neglect of duty адхіляць абавязак
off duty па-за службай
on duty на службе
perform one’s duty выконваць абавязкі
sense of duty пачуццё доўгу/абавязку
staff duty абавязак у якасці чальца службовага персаналу, службовы абавязак
dyed-in-the-wool невыпраўляльны, упарты, настойлівы
the dyed-in-the-wool economic pessimists ўпартыя эканамічныя песімісты
dynast 1) ўладар
2) прадстаўнік дынастыі
dynasty дынастыя
fallen/overthrown dynasty скінутая/зрынутая дынастыя