Беларускі on-line часопіс
юрыстаў і палітолягаў
Агульная тэорыя, гiсторыя й фiлязофiя права
Міжнароднае права
Эўрапейскае права
Параўнальнае права
Канстытуцыйнае, выбарчае й адміністрацыйнае права
Крымінальнае права й працэс. Крыміналёгія
Цывільнае права й працэс. Гаспадарчае права й працэс
Працоўнае права
Іншыя галіны права й юрыдычная праблематыка
Праўныя акты па-беларуску
Беларуская юрыдычная тэрміналёгія
Паліталёгія й сумежныя дысцыпліны
Інтэрвію
   пошук
   каляндар
Пн Аў Ср Чц Пт Сб Нд
1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031
   новае на форуме
12 Снж 06.52  EUROPEAN MODEL UNITED NATIONS/MAASTRICHT

12 Снж 06.45  Міжнародная студэнцкая школа правоў чалавека

12 Снж 06.42  Конкурс эсэ па правох чалавека (дэдлайн 1 сакавіка 2009)

09 Кас 15.00  Сьпіс юрыдычных кансультацый у г.Менску

08 Кас 14.51  Дзе ўсе праўныя блёгеры-жанчыны?

   юрыдычная кансультацыя
28 Ліс 12.21  Кансэрваваньне забудовы

02 Кас 13.12  Працоўная кніга и навучэнне/праца за мяжой

17 Снж 18.00  Аўтарскія правы

03 Снж 01.54  змена прозвішча

19 Ліс 05.16  Замежныя ПІФы

бел eng
Галоўная Blog Архіў навінаў Слоўнік Тымчасам... Гасьцёўня Форум Спасылкі Рэдакцыя Кантакты
Навіны - 29.10.2005 | Усе навіны
Санскрыт: барджэй жывы, чым мёртвы | Уладзіслаў Белавусаў

Урад Індыі мае намер пашырыць сфэру ўжываньня санскрыту – адной з найстаражытнейшых моваў плянэты, надаўшы ёй статус “клясычнай мовы”.

Магольская імпэрыя, якая папярэднічала ўсталяваньню ўлады Усходняй Індыйнскай кампаніі была шматмоўнай імпэрыяй. Часы Паніні даўно адышлі й санскрыт выконваў барджэй сакральную функцыю. Султаны, якія кіравалі ў розных частках Індыі, карысталі ў судох і справаводзтве з пэрсыдзкай і арабскай, але ў апошнія некалькі стагодзьдзяў кіраваньня маголаў прагрэсыўнае разьвіцьцё артрымала ўрду – мова й гаворка, якая ўяўляла зь сябе мяшанку пэрсыдзкае, арабскае ды гіндзі, што забясьпечыла сынтаксычны і лексычны падмурак. Урду пераўтварылася ў мову зносінаў падчас кіраваньня Акбару. На час, калі Ўсходнеіндыйская Кампанія зрабілася паўнаўладнай гаспадыняй у Індыі, тут размаўлялі прынамсі на 14-16 найбольш распаўсюджаных мовах у розных каралеўствах ды княствах. Блізу 15% насельніцтва вызнавала іслам.

Існавалі й іншыя значныя рэлігійныя мяншыні, такія як сікхі, каторыя карысталіся мовай ды графікай, што істотна розьніліся ад мовы судоў і адміністрацыі. Акрамя ісламскага насельніцтва, найбольш распаўсюджанымі супольнасьцямі былі гіндуісты ды не-гіндуісты, якія таксама былі добра знаёмыя з урду. Рэлігійная ляяльнасьць часьцяком суправаджалася моўнай, асабліва ў выпадку гіндуістаў ды мусульманаў у паўночнай Індыі. Пэўны час ангельцы актыўна культывавалі пэрсыдзкую, якая была надта папулярнай у асяродках тагачасных эўрапейскіх арыенталістаў, пакуль ангельская не зрабілася мовай навучаньня ў дзяржаўных школках, што адкрывала каляніяльная адміністрацыя. У такі спосам, ангельшчына хутка заняла тую нішу, якую яна сёньня ўпарта трымае ў шэрагу посткаляніяльных полімоўных краінах (напрыклад, у Нігерыі). Падобную функцыю посткаляніяльных моваў выконваюць зараз у сьвеце шчэ’ француская, гішпанская, партугальская, галяндзская і, вядома, расейская.

Як мяркуюць экспэрты, новы статус мовы старажытнай Індыі будзе спрыяць яе вывучэньню ў школах, унівэрсытэтах ды ВНУ, а ў пэрспэктыве, магчыма, санскрыт нават стане мовай міжнацыянальных зносінаў Індыі разам з ангельскай і гіндзі. Падобны статус мела расейшчына ў Беларусі згодна з Канстытуцыяй 1994 году ды мае дагэтуль у Канстытуцыі Ўкраіны,  што ёсьць цудоўнаю альтэрнатывай праўнаму псэўда-білігвізму. Калі б сучасныя канстытуцыйныя канструкцыі былі распаўсюджаныя ў Княстве Літоўскім, то тамака, пэўна, ролю “міжнацыянальнай” таксама выконвалі б сакральныя мовы: царкоўнаславянская (элемэнты якой шчэ’ вельмі моцныя ў тых жа Статутах) ды лаціна (нездарма ж вяліся спрэчкі наконт мэтазгоднасьці пісара земскага ўсё літарамі “рускімі пісаті”).




   
© 2004-2009, Праўнік. Беларускі on-line часопіс юрыстаў і палітолягаў

Усе правы абароненыя. Пры цытаваньні ўрыўкаў матэр'ялаў актыўная спасылка на часопіс praunik.org і аўтара ёсьць абавязковымі!